Öksürük Nedenleri Nelerdir?

Öksürük; vücudunuzu mukus, sigara ve alerjenler (toz, polen vb.) gibi tahriş edici maddelerden korumaya yardımcı olan önemli bir reflekstir. Solunum yolları yabancı bir madde ile karşı karşıya kaldığında vücudumuz sinirler aracılığıyla beyne bir uyarı göndermekte ve kasların kasılmasını sağlayarak öksürüğe neden olmaktadır.

Öksürük, başlı başına birçok hastalığın bir belirtisi olabilir. Bu nedenle öksürüğün nasıl ve ne zaman meydana geldiği, ne kadar zorlayıcı olduğu, süresi, kuru mu yoksa ıslak mı olduğu gibi durumlar doğru teşhisin sağlanması adına önemlidir. Öksürük temelde ıslak ve kuru öksürük olmak üzere iki ayrı şekilde incelenmektedir.

Bununla birlikte çoğu öksürük birkaç gün veya birkaç hafta boyunca devam edebilir. Öksürüğün kesilmediği durumlarda bu duruma neden olan faktörler bir doktor kontrolünde incelenmeli ve etkin bir tedavi amaçlanmalıdır.

Islak Öksürük Nedir , Nedenleri Nelerdir ?

Öksürük nedenleri birçok tıbbi duruma bağlı olarak şekillenebilir. Bu durumlar arasında ayrım yapabilmek ve doğru tanı koyabilmek adına öksürüğün özellikleri ve semptomları göz önünde bulundurularak hareket edilmelidir.

Üretken öksürük olarak da bilinen ıslak öksürük , mukus üreten bir öksürük türüdür. Islak öksürük türünde boğazın arakasında bir ıslaklık veya sıkışma hissedilebilir. Bazı durumlarda ağza mukus (balgam) gelebilir. Bu durum çeşitli nedenlere bağlı olarak vücudun normalden daha fazla mukus salgılamasının sonucudur.

Islak öksürük nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Soğuk algınlığı
  • Grip
  • Astım
  • KOAH
  • Akut ve kronik bronşit
  • Zatürre
  • Kistik fibrozis
  • Amfizem

Kuru Öksürük Nedir , Nedenleri Nedelerdir ?

Kuru öksürük, mukus salgısı bulunmayan ve genellikle tahrişle sonuçlanan bir öksürük türüdür. Verimsiz öksürük olarak da adlandırılır. Solunum yolu enfeksiyonu mevcut hastalarda daha sık görülür ve haftalarca hatta aylarca devam edebilir.

Solunum yolu enfeksiyonu dışında kuru öksürük nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Bademcik iltihabı
  • Alerji
  • Astım
  • Krup
  • Larenjit
  • Gastroözofageal Reflü
  • Bazı ilaçların kullanımı
  • Solunum yollarını tahriş eden toz, duman gibi etkenlere maruz kalma

Enfeksiyon Sonrası Kalıcı Öksürük

‘’Enfeksiyon sonrası öksürük, soğuk algınlığı ve/veya üst solunum yolu enfeksiyonu ile ilişkili yaygın bir semptomdur. Bu öksürüğün yalnızca birkaç gün sürmesi ve kendiliğinden geçmesi beklenirken, üç haftadan uzun sürdüğünde “kalıcı” olarak tanımlanır ve buna eşlik eden gıdıklama veya boğazda genellikle öksürük nöbetlerine yol açan tahriş edici bir his vardır.’’ (1)

Kronik öksürüğün nedenini belirlemek etkin bir tedavi sağlanması adına oldukça önemlidir. Çoğu durumda birden fazla etken kronik öksürüğe sebep olabilir. Bunlardan bazıları sigara ve ACE intinihörü ilaç kullanımıdır. ACE intibitörleri öksürüğü tetiklediği gerekçesiyle bu dönemde kullanıma pek uygun değildir. Ayrıca kronik öksürük tedavisi birçok ilacı içerebilir.

İlaca Bağlı Öksürük

‘’Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörlerinin (ACEI’ler) neden olduğu öksürüğün tanınmasından bu yana, ilaç, kronik öksürüğün potansiyel bir nedeni olarak kabul edilmiştir. (2)

Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri (ACEI’ler) ve anjiyotensin reseptör blokerlerinin (ARB’ler) yanı sıra, omeprazol ve leflumid gibi bazı ilaçların öksürüğe neden olabildiğini bildiren vakalar vardır. Kronik öksürüğün tanı ve tedavisinde yardımcı olabilecek etkenlerden biri de hastanın ilaç öyküsüdür. İlaç kullanımına bağlı öksürük oluşması durumunda ilaç kullanımı irdelenmeli ve yan etkileri araştırılmalıdır. Bu süre genellikle ilacın kesilmesinden sonraki 1 ila 4 haftalık incelemeyi kapsamaktadır. (3)

Kaynakça
(1) Capristo C, Rossi GA. Post-infectious persistent cough: pathogenesis and therapeutic options. Minerva Pediatr. 2017 Oct;69(5):444-452. doi: 10.23736/S0026-4946.17.04958-1. Epub 2017 May 31. PMID: 28565899.
(2) Shim JS, Song WJ, Morice AH. Drug-Induced Cough. Physiol Res. 2020 Mar 27;69(Suppl 1):S81-S92. doi: 10.33549/physiolres.934406. PMID: 32228014.
(3) DING, H., SHI, C., XU, X., YU, L.. Drug-induced chronic cough and the possible mechanism of action. Annals of Palliative Medicine, North America, 9, sep. 2020. Available at: <https://apm.amegroups.com/article/view/50825>. Date accessed: 21 Jul. 2021.