Boğazda Gıcık Nedenleri ve Boğazda Gıcıklanmaya Ne İyi Gelir?

Boğazda rahatsız edici bir his ve/veya gıcık, genellikle solunum yollarını olumsuz yönde etkileyen bir etken sonucunda meydana gelir. Solunum yolları çeşitli dış etkenlere maruz kaldığında mukoza tahrişine neden olarak boğazda rahatsız edici bir his meydana getirebilir. Boğazda meydana gelen gıcık, zaman içerisinde uygun bakımla kendiliğinden düzelebilse de bazı durumlarda tıbbi tanı ve tedavi süreci için doktora başvurmak gerekir.

Boğazda Gıcıklanma Neden Olur ?

Üst solunum yollarının alerjik ve enfeksiyöz gibi dış etkenlere maruz kalarak tahriş olması sonucunda, boğazın arka kısmında gıdıklama benzeri bir his meydana gelebilir. Üst solunum yolunun en yaygın tahriş nedenleri arasında bazı viral ve bakteriyel enfeksiyonlar gösterilir. Bunların dışında boğazda gıcık ve öksürük şu durumlardan kaynaklanabilir:

  • Alerji
  • Çevresel tahriş edici etmenler (toz, duman vb.)
  • Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD)
  • Üst solunum yolu enfeksiyonu
  • İlaç kullanımı
  • Sinüs enfeksiyonu: Sinüslerde viral veya bakteriyel nedenlerden dolayı enfeksiyon meydana gelerek boğazın arka kısmında damlama hissi veya gıdıklanmaya sebep olabilir.
  • Postnazal akıntı: Postnazal akıntı, genellikle bir solunum yolu hastalığını takiben gelişir ve diğer semptomların iyileşmesinden sonra haftalarca devam edebilir.
  • Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH): Solunum yoluyla akciğerlere alınan havanın zorlayıcı bir şekilde solunum yollarından dışarı atılması şeklinde süregelen bir rahatsızlıktır. KOAH hastalarının sonucunda nefes darlığıyla birlikte öksürük görülebilir.

Sıklıkla boğazın arka kısmında hissedilen gıcıklık hissi, üst solunum yolları tahrişinden kaynaklanır. Bu tahrişin nedeni ise genel olarak üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Enfeksiyon varlığında boğazda akıntı gibi rahatsız edici komplikasyonlar görülebilir. Enfeksiyon durumunu takiben meydana gelen gıcıklık hissi ve öksürüğün geçmesi bazı durumlarda haftalar alır.
Boğazda gıcıklanma hissine neden olan etmenlerden bir diğeri ise boğaz tahrişine sebebiyet veren çevresel etmenlerdir. Toz veya polen gibi çevresel faktörlerden veya ilaç kullanımından üst solunum yolu olumsuz yönde etkilenebilir ve boğaz semptomlarında gıcıklanma görülebilir. Bu duruma yönelik en uygun tedavi altta yatan nedeninin doğru bir şekilde saptanması ve nedene yönelik tedavi planının izlenmesidir.

Boğaz Semptomlarında Gıcıklanma

Çoğu bireyde boğazın arka kısmını temizleme girişimine rağmen devam eden bir gıcıklanma (gıdıklanma) veya öksürük eğilimi görülür. Bu süreçte devam eden kuru öksürük boğazın tekrar tahriş olmasına neden olarak bir kısır döngü yaratabilir. Üst solunum yolu iltihabına sebebiyet vererek boğazda gıcıklanma meydana getiren durumlar arasında en sık alerjiler, enfeksiyonlar ve çevresel tahriş edici etmenler vardır.

Ne Zaman Doktora Görünmeliyim ?

Üst solunum yolunun kronik iltihabına neden olan bazı durumlar bir doktor tarafından değerlendirme gerektirir. Genel olarak sekiz haftadan uzun süreli devam eden öksürük veya üst solunum yolu tahrişi tıbbi tanı ve tedavi gerektirir. (1)

Boğazda Gıcıklanmaya Ne İyi Gelir ?

Üst solunum yolu tahrişine neden olan birçok etmen yaşam tarzı değişikliği ve reçetesiz bir şekilde doğal yollardan kontrol altına alınabilir. Bu süre zarfında boğaz tahrişini etkileyen tetikleyicilerden kaçınmak dışında boğazda gıcıklanma tedavi şu maddeleri içerir:
Alerji ilaçları: Doktor tarafından reçete edilen alerji ilaçları tahrişe bağlı akıntı ve mukus üretimini kontrol altına alarak boğazda gıcıklanma hissinin önüne geçebilir.
Öksürük önleyici: Özellikle geceleri şiddetli öksürük durumundan şikayetçi olan hastalar için öksürük baskılayıcı bir ilaç doktor kontrolünde kullanılabilir.
Yaşam tarzı değişikliği: Boğazda gıcıklanma hissi kimi zaman sigara, reflü ve yağlı yiyeceklerin tüketiminden kaynaklanabilir. Reflü ve boğazda gıcıklanmayı tetikleyen yiyecekleri kontrollü bir şekilde tüketmek boğaz gıcıklanmasının önüne geçecektir.
Dış etmenler Boğazda gıcıklanma hissini tetikleyen dış etmenlerden (toz, polen, duman, evcil hayvan tüyü vb.) kaçınmak semptomların hafiflemesini sağlayabilir.

Kaynakça
(1) Bishop S. Cough That Lasts May Be Sign of Underlying Problem. Mayo Clinic. Published April 6, 2012. Mayo Clinic Link